Voorlichting over pubers

Een interactieve thema-avond om u als ouder te helpen meer inzicht te krijgen in de gevoelens en gedrag van uw kind en zodoende het contact en de communicatie met uw kind te verbeteren.

Trainingsbureau Ziezo is speciaal voor kinderen en jongeren. Op een speelse manier wordt de communicatie verbeterd en de sociale weerbaarheid vergroot. Ziezo verzorgt verschillende trainingen op het vlak van ouder/kind relatie en opvoeden. Doel is u als ouder te helpen meer inzicht te krijgen in de gevoelens en gedrag van uw kind en zodoende het contact en de communicatie met uw kind te verbeteren. Op 25 november 2009 verzorgde Ida Stamhuis een interactieve trainingsavond voor ouders van leerlingen van Fons Vitae.

Ida Stamhuis is integratief kindertherapeut, psychosociaal trainer/therapeut, en verbonden aan bureau Ziezo.

Thema avond 2009

Op 30 november 2009 organiseerde de ouderraad een avond met als thema de voorlichting over de puber. De avond wordt geleidt door Ida Stamhuis van bureau Ziezo. Jenny Servinus, moeder van een Fons Vitae leerling, geeft hieronder haar visie over dit onderwerp.

Mevrouw Ida Stamhuis van bureau Ziezo heeft de avond op zodanige manier ingericht dat alle ouders actief konden deelnemen. Wij zijn allen in groepen verdeeld om aan de hand van bepaalde stellingen, ervaringen, ideeen, meningen en tips met elkaar te delen.

Inleiding

Er is tegenwoordig heel veel informatie over wat de puberteit nu eigenlijk betekent voor jongeren en hun ouders/opvoeders maar dat neemt niet weg dat het een periode is die in de praktijk niet altijd even eenvoudig is om mee om te gaan. De puber ondergaat lichamelijke veranderingen die er onder andere voor zorgen dat er in de hersens allerlei ontwikkelingen zijn, deze lopen niet altijd synchroom met als gevolg dat er fases zijn waarin bepaalde vaardigheden maar moeizaam uitgevoerd kunnen worden.

Het emotiegedeelte van de hersenen is overactief en het rationele deel van de hersens is nog niet goed in staat om die emoties te beheersen. Dit maakt dat pubers makkelijker risico’s nemen en gevoeliger zijn voor spanning, sensatie en korte termijn beloningen. Doordat hun cognitieve en emotionele breingedeelten nog niet goed op elkaar zijn afgestemd zijn, zijn ze gemakkelijker uit balans te brengen, omdat die balans zo kwetsbaar is reageren ze de ene keer heel volwassen en de andere keer juist helemaal niet.

 De puberteit is een periode verdeeld kan worden in 3 fasen:

 Pre-puberteit: 12 – 14 jaar

• Sociale identiteit verwerven.
• Wie ben ‘ik’ ten opzichte van de ander.
• Aansluiten bij het geheel.
• Verschillend zijn van de ouders.

Puberteit: 14 – 16 jaar

• Psychologische identiteit: hoe ervaar ik mezelf.
• Gericht op vrienden.
• Gaan experimenteren ( geen gevaar zien)

Adolescentie: 17+ tot midden 20.

• Terugkeren naar de basis (vanuit angst om volledig los te komen).
• Gevoel van eigen identiteit.

 Opvoedingsstijlen

De kunst is om balans vinden in de manier van opvoeden,  wat voor stijl hanteert u?

In onderstaand schema kunt u kijken waar u uzelf in herkent. Het zou zo kunnen zijn dat u gewend bent om dingen op een bepaalde manier te doen en de vraag kan zijn of dit (nog) functioneel is of dat het wellicht handig is om een en ander te onderzoeken en mogelijk anders aan te gaan pakken. Naar aanleiding van een onderzoek (door Conger en Petersen 1984) bleek de democratische opvoedingsstijl het best aan te sluiten bij adolescenten omdat ze gekenmerkt wordt door overleg. Dit wil overigens niet zeggen dat hiermee conflicten worden voorkomen, dit is ook niet wenselijk want het is zeer nuttig voor jongeren om met conflicten om te leren gaan.

                                              AUTONOMIE

Afstandelijk                                   |                                  Vrijlatend/accepterend

Onverschillig                                 |                                  Democratisch

Verwaarlozend                              |                                  Cooperatief

                                                   |

        AFWIJZING < ____________________________ >  LIEFDE

                                                   

Veeleisend                                    |                                  Te toegeeflijk

Dictatoriaal                                   |                                  Bezorgd toegeeflijk

Autoritair                                      |                                  Overbezorgd/bezitterig.

                                             CONTROLE

Uiteindelijk komen de meeste pubers deze tijd zonder noemenswaardige problemen door, wetenschappelijk onderzoek laat zien dat deze periode in werkelijkheid geen ernstiger conflicten geeft dan andere periodes. Wel nemen de pubers in deze periode hun ouders onder de loep en die komen er vaak een tijdlang niet goed van af. Velen van ons worden door onze pubers ook met zichzelf geconfronteerd en dit kan een leermoment zijn: wat zijn je overtuigingen en beweegredenen, hoeveel vertrouwen heb je in de goede afloop van al die dingen die opeens anders gaan?

Van ouders wordt een wezenlijke verandering gevraagd, om zelfstandig te kunnen worden, is het nodig dat de jongere zich van zijn of haar ouders losmaakt en dat beide partijen meer gelijkwaardig met elkaar omgaan. Dit kan alleen als de ouder dit accepteert en zichzelf ook van zijn/haar kind losmaakt. Volgens Freud is het losmakingsproces van het kind de moeilijkste gebeurtenis in het leven van de mens.

Communicatie

Ida Stamhuis geeft aan dat kinderen vaak niet serieus genomen worden en daardoor een negatief zelfbeeld ontwikkelen en de ander en de omgeving als negatief ervaren. De belangrijkste doelstelling is een veilige wereld voor kinderen en jongeren creëren zodat zij de positieve krachten in zichzelf ontdekken en leren inzetten voor zichzelf en anderen. Belangrijk in de communicatie:

• Neem de ander serieus.
• Wees op benieuwd, toon interesse.
• Wees ‘echt’.
• Let op verbale en ‘non-verbale’ communicatie van jezelf en de ander.

 De stellingen van de avond met de daarbij behorende ouderreacties/tips en ervaringen:

 

Hoe onderhandel je over regels.

• Probeer met beide partijen een regel te maken en bedenk ook samen de sancties als de regel niet wordt nageleefd.
• Laat het kind zich gezien en gehoord voelen.
• Check op zingeving en nut.
• Belonen op korte termijn motiveert.
• Onderhandelen op een rustig moment.
• Er is niet over alles te onderhandelen.
• Verantwoordelijkheid stimuleren.
• Bespreek  zorgelijk gedrag.
• Het is geven en nemen.
• Strak regels hanteren versus ruimte geven.
• Spreek vanuit wat voor jezelf belangrijk is aan deze  regel ( de IK boodschap)
• Duidelijkheid over basisregels en principes in huis.

 Wat is grensoverschrijdend gedrag; hoe reageer je daar op zowel thuis als op school.

• Fysiek en verbaal geweld is onacceptabel.
• Niet reageren vanuit emotie, eerst afkoelen, dan praten.
• Luister naar wat je kind te vertellen heeft.
• Praat met elkaar als het mogelijk is een in ongedwongen setting.
• Maak als ouder duidelijk dat het je taak is om grenzen te stellen.
• Grenzen stellen creeert veiligheid.
• Vertrouwen in kind stellen stimuleert gewenst gedrag.
• Aanspreken op verantwoordelijkheid, verantwoordelijk gedrag biedt gelegenheid tot meer vrijheid.
• Probeer sancties te voorkomen, beter is elkaar begrijpen en in respect naar elkaar luisteren.
• Zelf dingen laten oplossen.
• Leg de lat niet te hoog.
• Kijk eens naar jezelf hoe je was als kind, dit werkt soms behoorlijk relativerend.
• Problemen benoemen als feiten en voorzichtig zijn met interpretaties.
• Betrek de omgeving in de gespreksvoering. Bijv door te vragen; hoe wil je dat anderen naar jou kijken?
• Hanteer je voor jezelf en je kind dezelfde norm bij grensoverschrijdend gedrag?

 Hoe herken je gedrag als signaal en wat doe je ermee?

• Signalen soms serieus nemen, soms laten waaien.
• De puberteit van je kind is de kans voor ouders om je eigen vanzelfsprekende normen te bezien.
• Respect tonen.

Als aanvulling kan er gesteld worden dat afwijkend gedrag altijd een signaal is, de vraag is of er reden tot zorg is of niet. Vanzelfsprekend is ook hier een goede communicatie belangrijk, geef aan wat u signaleert en vertel uw kind waar u zich zorgen over maakt. Aan de hand hiervan kunt u samen afspraken maken.

 Hoe ga je om met prestatiedruk, als ouder en als jongere.

• Wat maakt het zo belangrijk om te presteren? (erkenning/bevestiging)
• Wat zegt het over jezelf als ouder(s) als je (te)veel verwacht van je kind?
• Positief benaderen.
• Gesprekken erover in een ontspannen setting voeren en niet te lang maken.
• Serieus nemen en ook relativeren.
• Als ouder grenzen stellen en ruimte maken voor ontspanning/sport/leuke dingen doen.
• Samen zoeken naar praktische oplossingen.
• De lat niet te hoog leggen.

 Hoe motiveer je een jongere:  zowel thuis als op school

• Het kind zelf initiatieven laten nemen.
• Belonen door bijv samen iets leuks te doen.
• Waar wordt uw kind blij van?
• Openstaan voor de belevingswereld van het kind, erkennen wat het voelt/denkt.
• (Meer) verantwoordelijkheid geven.
• Het kind een doel/wens laten formuleren waar het blij van wordt.
• Niet alles uit handen nemen.
• Positieve feedback geven op ‘fouten’. Je kunt niet leren zonder fouten te maken.
• Ieder kind is uniek, welke benadering past bij het kind. Welke communicatiestijl past bij het kind?
• Ruimte geven.
• Waarden/normen vrienden checken.
• Waardering uiten.
• Succeservaringen benadrukken.
• Vooruit kijken met uw kind, wat zijn de positieve/negatieve gevolgen van bepaalde keuzes.
• Keuzes maken: kies je voor iets wat je wilt of ‘vecht’ je tegen iets wat je niet wilt? (ervaar de verschillen, wat doet dat met je?

 Als jongere: hoe word ik gemotiveerd?

• Groepsgevoel.
• Uitdaging.
• Waarderen/belonen.
• Wat wil je wel en ook, wat wil je niet?
• Niet alles is onderhandelbaar.
• Kwaliteitstijd met kind doorbrengen.
• Positief zijn.
• De jongere stimuleren te kijken naar wat wel ipv niet kan. (geef goede voorbeeld)
• Probeer eens vanuit een andere invalshoek naar zaken te kijken.
• Grenzen stellen.
• Een goede sfeer in huis.
• Laat het kind benoemen waar het door gemotiveerd wordt.
• Meegaan in interesses kind.
• Wat zouden anderen hierin kunnen betekenen?

Bij iedere stelling is door ouders aangegeven dat het belangrijk is om vertrouwen te hebben. Vertrouwen is de basis, vanuit vertrouwen is het mogelijk om het kind ruimte te geven ervaring en kennis op te doen. Last but not least; onvoorwaardelijke liefde, onafhankelijk van prestaties is een wondermiddel.

Een dikke knuffel op zijn tijd en vooral ook een flinke dosis humor zijn uitstekende ingredienten om deze periode met elkaar tot een interessant avontuur te maken!